Иноят Насриддин, рӯзноманигор, нависанда ва драманависи тоҷик агар зинда мебуд, ба синни 80-солагӣ мерасид. Ӯ 15 феврали соли 1946 дар деҳаи Посурхи ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Узбекистон ба дунё омадааст. Баъдтар номи ӯ бо сухан, саҳна ва садои радио пайваст.
Роҳи ӯ ба илму адабиёт аз мактаби миёнаи деҳа оғоз шуд ва баъдан аз ҳудуди кӯчаҳои кӯчак фаротар рафт. Ба Душанбе омад, донишҷӯи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе гардид ва соли 1967 факултети забон ва адабиётро хатм кард. Забон барои ӯ на танҳо воситаи баён, балки паноҳгоҳ, силоҳ ва масъулият буд.
Фаъолияти касбиаш аз Кумитаи радио ва телевизиони ҷумҳурӣ оғоз ёфт. Бо мурури солҳо ӯ аз муҳаррири хурд то сармуҳаррири идораи барномаҳои адабӣ расид. Аз соли 1991 то поёни умраш сармутахассиси раёсати фарҳанги Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ буд.
Фаъолияти адабии Иноят Насриддинов аз солҳои 70-ум оғоз ёфт. Аввалин очеркҳояш дар маҷаллаҳои «Садои Шарқ», «Помир» ва маҷмуаҳои дастҷамъӣ ба табъ расиданд.
Баъдан китобҳояш пайи ҳам рӯи чоп омаданд: «Меҳр» (1983), «Насими дашт» (1984), «Тулӯи нав» (1986), «Як рӯзу ҳама рӯз» (1987), «Водии Вахш» (1988), «Баҳои умр» (1989), «Мероси бобоӣ» (1992). Дар оғози ҳазораи нав низ қаламаш хомӯш набуд: «Дардҳои гиреҳхӯрда», «Ҳама захмам аз сухан аст», «Як баҳору бисту панҷ соли дигар» (2004).
Романи ҳуҷҷатии «Саъди падар» гувоҳи дигаре аз тавоноии эҷодии ӯст. Дар драматургия низ қувва озмуд ва нишон дод, ки сухан метавонад на танҳо хонда, балки зинда дида шавад.
Дар хазинаи радио ва телевизион спектаклҳои зиёде аз рӯйи пйесаҳои гуногун таҳиякардаи ӯ маҳфузанд. Аз ҷумла «Як рӯзи хазонрез», ки дар Озмуни умумииттифоқӣ сазовори дипломи дараҷаи аввал гардида буд.
Чун ҷавони деҳотӣ бештар ба мавзуъи деҳот майлу рағбат пайдо намуда, саъю кӯшиш намудааст, ки масъалаҳои дахлдори деҳот, тарзи зиндагии мардум, корҳои рӯзгор ва азобу машаққати онҳоро рӯйи коғаз орад. Чунончи маҷмуаи нахустини очеркҳои нависанда бо номи “Меҳр” (соли 1983) ба бурду бохти офарандагони нозу неъматхои моддӣ ва проблемаҳои мавҷудаи мардуми деҳот бахшида шудааст.
Зиндагӣ ва фаъолияти мардуми деҳот яке аз мавзуъҳои муҳими маҷмуаи “Як рӯз ва хамарӯз” (соли 1988) маҳсуб меёбад. Адиб дар очерки “Хосият” (соли 1975) дар симои Қаҳрамони меҳнати Сотсиалистӣ Хосият Пирназарова фаъолият, таҷрибаи ибратбахш ва дар меҳнат обутобёбии занони тоҷикро ба қалам медиҳад. Очерки “Насими дашт” (соли 1984) ба ҳаёту фаъолияти шоистаи сарчӯпони совхози “Данғара” Турахон Тошев бахшида шуда, дар бораи душворӣ ва пешравии соҳаи чорводорӣ, баҳс менамояд.
Маҷмуаи очерк ва ҳикояҳои “Тулӯи нав” (соли 1986) дар бораи қаҳрамонони майдони меҳнат ва деҳқонони заркори ҷумҳурӣ нақл намуда, касро хаёлан ба сайру саёҳати талу теппаҳо ва дашту кӯҳсори нотакрори кишвар даъват мекунад.
Зиндагӣ танҳо аз айшу ишрат ва нишот иборат набуда, балки дард ва зарбаҳои нобаҳангом низ дорад. Инсони комилро боист, ки ба ин дарду зарбаҳо тоб орад. Ҳикояҳои “Дарду дармон”, “Ёди ёри мехрубон”, “Лабханд” -и маҷмуаи “Баҳори умр” (соли 1989) ба ҳалли ҳамин масъалаҳо бахшида шудаанд. Маҷмуаи “Мероси Бобоӣ” (соли 1992), романи “Саъди падар”, повести “Як рӯзи хазонрез”, повести “Фоҷиаи домангир”, маҷмуаи “Дардҳои гиреҳхӯрда” ва гулчини ҳикояҳоро дар бар гирифта, ҳалли мавзуъҳои мухталифи зиндагӣ ва дарки масоили ахлоқии замони бозсозиро мавриди тасвир қарор додаанд.
Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, нависанда, публисист, драмматург, журналисти шинохта Инояти Насриддин яке аз адибонест, ки тайи беш аз чил соли қаламфарсоӣ аз кору рӯзгори халқи сарбаланди кишвар 20 китобу 12 асари пурарзиши драммавӣ эҷод кардааст. Бештар асарҳои нависанда дар театрҳои давлатӣ ва театрҳои халқии ноҳияҳои гуногун рӯи саҳна омадааст.
Драмаҳои ӯ: «Қотили ҷонҳо», «Гаравгон», «Фоҷиаи домангир», «Оташи ҷонсӯз», «Бечора модар», «Марги ду тан», «Хас каму ҷаҳон пок», «Номуси хуросонӣ» ва дигарҳо дар театрҳои халқии Ҳисор, Турсунзода, Фархор, Файзобод, Тавилдара, Рӯшон ва Ишкошим ба саҳна гузошта шуда, ҷоизаҳо гирифтанд.
Ӯ барои кӯдакон низ афсона навиштааст. «Зоғи сиёҳ» (1990) ва «Чашмаи ҷоду» (1998) дунёи хаёлро барои хонандагони хурд боз карданд. Намунаҳое аз осораш ба забонҳои русӣ ва ӯзбекӣ тарҷума шуданд.
Силсилаи афсонаҳои “Чилучорчашма”, “Хоҷаобигарм”, “Шоҳамбарӣ”, “Искандаркӯл” ва “Хоҷасангхок”, ки дар китоби “Панҷ афсонаи як кӯҳандиёр” гирд омадаанд, бо як маҳорати том навишта шуда, хотири хонандаро болида месозанд.
Ҳамчунин муаллифи чандин сенарияҳои ҷашнӣ ва мушовири “Андалеб-2006 – 2008” ва муаллифи низомномаи фестивал-озмуни ҷумҳуриявии “Чакомаи гесӯ – 2010” буда, маҳз тавассути дар сатҳи баланди эҷодиву касбӣ таҳия гардидани барномаҳо мақоми намоёнро ишғол намудааст.
Иноят Насриддин Ходими шоистаи фарҳанги Тоҷикистон буд. Бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок» ва Ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии Узбекистон сарфароз гардидааст. Аз соли 1986 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.
Ӯ 1 августи соли 2010 дар синни 64-солагӣ аз олам даргузашт. Аммо он чӣ бо меҳр, дард ва масъулият навишта мешавад, умри дароз дорад. Сухани ӯ боқӣ монд – дар китобҳо, дар саҳнаҳо, дар хотираҳо.
