Дар Тошканд як ҷуфти ҳамсарон бо гумони машғул шудан ба тиҷорати ғайриқонунии узвҳои инсон дастгир карда шудаанд. Дар ин бора Вазорати корҳои дохилии Узбекистон хабар дод.
Ба иттилои мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Узбекистон, ҳамсарон тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ донорҳо ва беморонро ҷустуҷӯ намуда, бо баҳонаи хешутабор будан онҳоро барои анҷом додани ҷарроҳӣ ба Тоҷикистон мебурданд.
Тафтишот муайян кардааст, ки марди 37-сола, ки қаблан барои авбошӣ маҳкум шуда буд, дар ҳамдастӣ бо ҳамсараш амал мекард. Барои ҷалби донорҳои эҳтимолӣ ва муштариён онҳо наворҳои видеоӣ, аз ҷумла бо иштироки кӯдаконе, ки гӯё ба пайвандсозӣ ниёз доштаанд, паҳн менамуданд.
Дар наворҳои нашршудаи Вазорати корҳои дохилӣ дида мешавад, ки дар як гурӯҳи Telegram беш аз 100 нафар иштирок доштаанд. Дар мукотиба корбарон аз мушкилоти молиявӣ хабар дода, омодагии худро барои фурӯхтани узв изҳор мекарданд.
Ба гуфтаи тафтишот, гумонбар қаблан худ амалиёти пайванди гурда гузаронида, пас аз он нақшаи интиқоли одамон ба хориҷ барои анҷом додани пайвандсозиро ташкил кардааст. Дар маводи парванда зикр мешавад, ки эҳтимол ҷарроҳиҳо дар маркази тиббии «Истиқлол» дар Душанбе гузаронида шудаанд. Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ инчунин шахсонеро муайян кардаанд, ки гӯё ба фаъолияти гурӯҳ мусоидат намудаанд, мудири шабакаҳои иҷтимоӣ аз ҷумлаи онҳост.
Нисбат ба боздоштшудагон бо қисми 2 моддаи 133-1 Кодекси ҷиноятии Узбекистон (харидуфурӯши ғайриқонунии узвҳо ва бофтаҳои инсон, ки такроран ё аз ҷониби гурӯҳи шахсон бо маслиҳати пешакӣ содир шудааст), парвандаи ҷиноятӣ оғоз гардидааст. Тибқи ин модда ҷазо аз 5 то 10 соли маҳрум сохтан аз озодӣ пешбинӣ шудааст. Гумонбарон ба ҳабси пешакӣ гирифта шудаанд.
Дар Вазорати корҳои дохилии Узбекистон хотиррасон карданд, ки қонунгузории миллӣ гардиши тиҷоратии узвҳо ва бофтаҳои пайвандшавандаро манъ мекунад ва чунин ҷарроҳиҳо танҳо дар муассисаҳои давлатии тиббӣ иҷозат дода мешаванд.
Дар Тоҷикистон пайвандсозии узвҳо тибқи Қонуни Тоҷикистон «Дар бораи пайвандсозӣ» танзим мегардад, ки асосан пайванди узвҳоро аз хешовандон иҷозат медиҳад. Гарчанде қонунгузорӣ имкони донории баъди маргро пешбинӣ мекунад, ин таҷриба ҳанӯз амалӣ нашудааст.
Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Тоҷикистон Ҷамолиддин Абдуллозода моҳи феврали соли 2025 изҳор дошта буд, ки дар кишвар имкониятҳои техникӣ барои пайванди дил, ғадуди зери меъда ва рӯда мавҷуданд, аммо набудани пойгоҳи донорӣ рушди соҳаи пайвандсозиро маҳдуд мекунад.
Тибқи маълумоти расмӣ, соли 2024 дар Тоҷикистон 298 ҷарроҳии пайвандсозии узвҳо гузаронида шудааст, ки нисбат ба соли пеш 74 адад бештар мебошад. Аз ҷумла:
- 192 пайванди гурда;
- 67 пайванди ҷигар;
- 12 ҷарроҳӣ дар кӯдакон анҷом дода шудааст;
- 14 пайвандсозӣ дар Данғара иҷро шудааст.
Ҷарроҳиҳои асосӣ дар Маркази миллии илмии пайвандсозии узвҳо ва бофтаҳои инсон дар Душанбе ва маркази ҳаммонанд дар Данғара анҷом дода мешаванд.
То замони нашри мавод маркази тиббии «Истиқлол» ва Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Тоҷикистон иттилооти мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Узбекистонро расман шарҳ надодаанд.
Тафтишот идома дорад.